zondag 18 februari 2007
Mooi, maar niet voor Kluun-mensen
Het is natuurlijk heerlijk als een roman een begin, een midden en een einde heeft, een traantje op de voorlaatste pagina en daarna nog een laatste blik op het geruststellende polderlandschap waarop het eigentijdse drama zich heeft afgespeeld.
 Dit type roman, waarin vaak ook nog een hoop privéverdriet wordt uitgevent, heeft Arie Storm (foto) voor zijn nieuwe roman De bruid en de kogel tot onderwerp gekozen.
Van dit fenomeen is Kluun het beste voorbeeld, en die moet het dan ook flink ontgelden. En ook al wisten we allang wat er aan Kluun mankeert en ook al was het interessanter geweest om eens te lezen hoe Kluun er precies in is geslaagd zo veel hartjes te beroeren, aan het onderwerp en het boek doet dat verder niets af.
Maar Kluun is slechts een voorbeeld. Als Storm zich niet tot de literatuur had beperkt, had hij even goed de publieke begrafenis van André Hazes kunnen nemen.
De bruid en de kogel lijkt helemaal over Arie Storm en zijn verdriet over zijn overleden zus te gaan. De hoofdpersoon heet Arie Storm en is schrijver van beroep. Een reisje naar Frankrijk en het project waaraan hij werkt - De bruid en de kogel - brengen een koortsachtige stroom gedachten in hem op gang; herinneringen aan zijn jeugd in de Haagse Schilderswijk, een vakantie in Luxemburg, de gewelddadig verlopen trouwdag van zijn oudste zus.
Erg gestructureerd krijgen we dit allemaal niet opgediend. In de eerste paar romans van Storm waren het vooral Reve en Kellendonk van wie hij opzichtig bleek te houden, sinds Afgunst (2003) is hij ook zichtbaar van Javier Marías en Tim Parks onder de indruk geraakt.
De zinnen slingeren. Gedachten worden herhaald en hernomen. Eindeloos wordt er vooruit en achteruit gewezen, en verspringt de schrijver tussen decors, tijden, onderwerpen, fantasie en werkelijkheid. Soms is dat wat vermoeiend, maar als Arie op stoom is, maakt dit het verhaal gek genoeg alleen maar spannender.
 Storm bouwt geen keurige verhalen waarin de sokken bij wijze van spreken bij het colbertje kleuren, maar hij is een schrijver die alles tot inzet van zijn romankunst maakt - zijn leven, zijn schrijverschap, zijn smaak en voorkeuren, zelfs zijn persoon en persoonlijkheid. Die grote inzet maakt van De bruid en de kogel een mooie, eigenzinnige en gelaagde roman, die zich bovendien bewust is van zichzelf en de omgeving waarin hij verschijnt; de literatuur en de wereld.
Het enige waarvan het boek zich wat minder bewust lijkt, is de lezer, of beter: de meeste lezers. Maar ja, wat moet je ook met de meeste lezers? De meeste mensen? Die willen allemaal hetzelfde. Een blauwe auto, kinderen die Sophie en Tim heten, een houten vloer, een koloniale tafel en frutsels per twee in de vensterbank. Die willen Kluun. Die willen de stem van Frits Barend horen breken tijdens de openbare begrafenis van André Hazes.
(door Peter Middendorp voor Het Parool)
|
