dinsdag 10 april 2007
Recensie: Lucifer intrigeert en boeit
 Na haar debuutroman De wetten werd Connie Palmen gezien als een rijzende ster in de literatuur. Ze overtrof zichzelf met het prijswinnende boek De Vriendschap. Echter, na de publicatie van I.M. kreeg Palmen voor het eerst te maken met kritiek. De critici vonden dat ze het alleenrecht om te rouwen om Ischa Meijers overlijden opeiste door de publicatie van I.M., haar werd megalomaan, narcistisch gedrag verweten. Ook de roman Geheel de uwe – wederom een sleutelroman over Ischa Meijer - werd niet positief ontvangen. Vijf jaar na de publicatie van Geheel de uwe is er een nieuwe sleutelroman: Lucifer.
Lucifer is een requiem over actrice Marina Schapers. Schapers (Clara Wevers) was getrouwd met de homoseksuele, flamboyante, excentrieke componist Peter Schat (Lucas Loos). Tijdens een vakantie in Griekenland valt Clara van een rots. Geduwd, gestruikeld, gesprongen? Vijfentwintig jaar na dato gaat een schrijver op onderzoek uit. Ze ontmoet vrienden van Clara en Lucas. Aan de hand van deze ontmoetingen schrijft ze het verhaal over Clara en Lucas. Deze personages verduidelijken de historie en de mogelijkheden aangaande de doodsoorzaak van Clara. De schrijver komt alleen in het eerste en laatste hoofdstuk voor.
In tegenstelling tot haar eerder geschreven romans is Lucifer niet in de ik-persoon geschreven. Doordat de roman in derde persoon enkelvoud op schrift is gezet en Palmen zichzelf niet opvoert als protagonist (of antagonist) heeft het boek een documentarische stijl. De filosofische, essayistische passages zijn niet volledig verdwenen, maar hebben voor een groot deel plaatsgemaakt voor beschrijvende en vertellende alinea’s. Dat maakt dit boek toegankelijker dan haar eerdere werk. Palmens talent om helder te redeneren wordt ook in Lucifer bevestigd. Haar authentieke, lucide en transparante zinnen zijn weer bombastisch en grotesk.
 Lucifer is een zoektocht naar de waarheid. Niet alleen een zoektocht naar de waarheid rondom de dood van Clara Wevers, maar ook een zoektocht naar de waarheid omtrent het huwelijk tussen Clara en Lucas. Een buitengewoon vreemd huwelijk. Veel ruzies, veel minnaars en een kind. Hielden ze wel echt van elkaar? Waarom trouwde Lucas met Clara terwijl hij eigenlijk homoseksueel is en maar al te graag achter de jongens aanging?
De stijl van Lucifer is herkenbaar, qua structuur is er gelijkenis met De wetten en Geheel de uwe. Net zoals in De wetten wordt elk hoofdstuk gewijd aan een protagonist: vriend van Clara en/of Lucas. In Geheel de uwe draaide de roman over wijlen Mon Schwartz, echter het waren intimi van Mon die over hem praatten, het boek gaat wel over Mon, maar hij is de grote afwezige. Zie hier Lucifer. Het boek gaat over Clara en Lucas, maar het zijn wederom intimi van Clara en Lucas die vertellen en ophelderen.
De thematiek werkelijkheid en fictie keert ook nu weer terug. Evenals de esthetische veroordelingen en overpeinzingen. ‘Echte’ kunst is een esthetische creatie die ontstaat vanuit niets, vindt Palmen.
Lucifer is een intrigerende roman. Minder essayistisch, meer romanesk. Een verkapte detective. Een klassiekere roman dan haar vorige romans. Palmen schreef het boek wat zij wilde schrijven. Geen rekening houdend met de stortvloed aan kritiek die haar waarschijnlijk ten deel zou vallen. Na I.M. verscheen het boekenweekgeschenk De erfenis waarin ze afrekende met de recensenten. Ook in Geheel de uwe werden de recensenten neergezet als gefrustreerde, parasitaire talentlozen met een halve roman in de la, die maar niet mooi wil worden.
Lucifer is controversieel en doet veel stof opwaaien. Toch is het een prachtig boek, een boek dat intrigeert en boeit tot de laatste bladzijde.
(door Koen Schouwenburg; gepubliceerd op De Jonge Journalist)
|
