zaterdag 12 mei 2007
Boem, weg!: eerbetoon aan kinderen van Enschede
 Zeven jaar na de vuurwerkramp ligt het eerste en enige kinderboek erover in de boekhandel. De Amsterdammer Marcel Vaarmeijer (44) schreef het. Hij bracht een belangrijk deel van zijn jeugd door in Enschede en verwerkte zijn herinneringen daaraan in Boem, weg!, een aangrijpend verhaal over de 11-jarige Gino die zijn moeder verliest als een dag voor moederdag de vuurwerkfabriek in zijn straat ontploft.
Is het niet laat: nu pas het eerste kinderboek over de vuurwerkramp?
"Misschien zelfs wel vroeg! Ik heb zelf veel boeken gelezen over rampen en weet: zoiets heeft tijd nodig. Eerst moet het worden verwerkt, dan komen de boeken. Het zou me ook niks verbazen als er binnenkort anderen komen die hun verhaal opschrijven."
U was helemaal niet in Enschede tijdens de ramp...
"Toch had ik het gevoel dat ik er bij hoorde. Ik was 10 toen ik in Enschede kwam wonen, dan begint je jeugd eigenlijk pas echt. Toen de ramp gebeurde, gebeurde er ook iets met mij. Dat zullen echte Enschedeërs misschien wel gek vinden, maar zo voelde het wel. Toch heb ik aanvankelijk geaarzeld of ik erover moest schrijven. Ik woon in Amsterdam en vroeg me af of ik er wel over mocht schrijven... Maar het bleef in mijn hoofd zitten, dus ben ik op een gegeven moment gewoon begonnen met het boek."
U schrijft doorgaans voor 'grote mensen', waarom nu voor kinderen?
"Er is zo veel te vinden over de vuurwerkramp, maar heel weinig over de kinderen. Er zijn heel veel vragen gesteld naar aanleiding van de ramp, ik heb het allemaal op televisie en via mijn familie in Enschede gevolgd. Maar de aandacht ging uit naar volwassenen. Niet naar de kinderen, terwijl ook daar slachtoffers zijn gevallen. Ik was benieuwd hoe de kinderen alles hadden beleefd."
Bent u daarachter gekomen?
 "Nou, kinderen zijn erg flexibel. In Boem, weg! komt Gino samen met zijn moeder in Enschede wonen als zijn vader dood gaat. Hij is een vreemdeling in Enschede, een allochtoon bijna. Hij voelt zich er niet thuis. Dan gaat zijn moeder ook nog eens dood en staat hij er alleen voor."
"Dat heb ik zelf ook ongeveer zo meegemaakt. Toen mijn vader overleed, nam mijn moeder mij mee terug naar Enschede, waar haar familie woonde. In het begin was het vreselijk. Ik sprak geen Twents en noemde de onderwijzer 'meester'. Andere kinderen lachten zich gek en 'meneer' voor de klas vond mij een brutaal Amsterdams jongetje."
"Enschede had een warm bad voor mij en mijn moeder moeten worden, maar het werd een koude douche. Mijn moeder had kanker en lag veel in het ziekenhuis. Dan logeerde ik bij familie, zat in een pleeggezin of in een kindertehuis. Dat tekent mijn herinnering aan Enschede. Ik moest al heel jong voor mezelf zorgen, net als Gino in het boek."
Wat heftig!
"Zeker. Ik heb veel voor mijn moeder moeten zorgen. Daardoor is mijn jeugd er een beetje bij in geschoten. Daar heb ik later nog wel last van gehad. Maar ik heb het in Enschede óók heel erg leuk gehad. Dat is het dubbele. Ik had veel vriendjes, we speelden vaak en ik fietste heel Enschede door. Ik woonde in de Wesselerbrink, maar kende Roombeek goed."
Heeft u research gedaan voor Boem, weg!?
"Ik heb veel gelezen, veel op internet gevonden en mijn familie geďnterviewd. Maar ik ben voor mijn boek niet meer in Enschede geweest. Voor de lokaties helpt het enorm als je weet dat Jamin tegenover het stadhuis zit. Daar haalt Gino dan ook een ijsje."
U schetst in het boek een mistroostig beeld van Enschede...
"Nou, dat valt toch wel mee? Het is geen happy boek, maar er zitten ook vrolijke stukjes in. Dat dubbele beeld zal wel komen door mijn haat-liefdeverhouding met Enschede. Gino, dat ben ik voor een deel ook zelf."
"Weet je wat het mooie is? Kort geleden ben ik in Enschede geweest. Ik keek in de boekhandel of mijn boek er lag. Dat was zo. Toen ben ik op een terras gaan zitten en voelde me voor het eerst sinds mijn kindertijd thuis in Enschede. Ik ben gewoon met tegenzin in de trein naar Amsterdam gestapt."
Kunnen we zeggen dat u met Boem, weg! uw verleden een plek heeft gegeven?
"Ach. Mijn stroeve verhouding met de plaats uit mijn jeugd is nu wel weg. Dus ja, dat komt misschien een eind in de richting..."
(door Marjon Kok voor Tubantia)
|
