zaterdag 7 juli 2007
Nieuwe bibliotheek Amsterdam nu de grootste van Nederland
De ouverture is overrompelend. Wie de nieuwe openbare bibliotheek in Amsterdam, de grootste in zijn soort in Nederland, binnengaat, komt in een ruimte die op zichzelf niet spectaculair is. Maar de entreehal loopt over in de lager gelegen afdeling met kinderboeken, met daarboven een reusachtige vide die getrapt oploopt en zich ten slotte over bijna de gehele hoogte van het gebouw uitstrekt. En zoals de bouwkosten van bijna 75 miljoen euro al doen vermoeden, is het gebouw hoog en groot. Heel hoog en heel groot zelfs: het omvat 28.000 vierkante meter, oftewel bijna 3 voetbalvelden.
 De knallende ouverture wordt voorafgegaan door een monumentale opmaat. Architect Jo Coenen heeft aan de voorzijde, gelegen aan het Oosterdok, geen enkele poging gedaan om het gebouw kleiner te maken. Integendeel, de smalle, hoge, met natuursteen beklede wanden die overgaan in een grote, bijna driehoekige luifel en zo de voorgevel omlijst, beklemtoont juist de omvang van het gebouw. Samen met de brede trap zorgen de schuine wanden ervoor dat de nieuwe Amsterdamse bibliotheek een hedendaags gebouw is waarvan de ingang nu eens moeiteloos te vinden is.
 Coenens bibliotheek, het eerste van een reeks nieuwe ‘dikke’ gebouwen op het Oosterdokseiland, vervangt de oude Amsterdamse openbare bibliotheek aan de Prinsengracht, een labyrintisch gebouw. Ook de nieuwe bibliotheek heeft door de vele vides, verspringende etages en trappen eerst iets onrustigs. Dit geldt ook voor het exterieur, dat bestaat uit een opeenstapeling van verschillende vormen. Zo kent de voorgevel onder meer een uitspringend bouwdeel van bruine vierkanten op kolommen, een glazen pui en de natuurstenen omlijsting en is de ene zijgevel hol en de andere bol.
 Bijna is het te veel van het goede. Bijna, want op de enerverende ouverture volgen zes rustige, via roltrappen bereikbare etages. Hier staan de boeken, cd’s en andere leenbare communicatiemiddelen in kasten. Elke etage is een kalme, open ruimte, die mede dankzij de zwarte vloerbedekking, donkere houten vloeren, zitjes en de vele kasten, een zekere beslotenheid kent. Toch blijft op elke afdeling door de telkens anders geplaatste vides ook de kolossaliteit van het gebouw ervaarbaar. Zo is Coenens bibliotheek niet alleen een wonderlijke versmelting van onrust en kalmte geworden, maar ook van monumentaliteit en intimiteit.
De finale van de nieuwe Amsterdamse bibliotheek is weer onversneden groots. De mooiste, publiek toegankelijke etage is de zevende. Niet een roltrap, maar een brede, houten trap voert naar het hier gevestigde café-restaurant. Boven aan de trap wordt iedere bezoeker onmiddellijk gelokt door het brede raam aan de voorzijde. Hier is het uitzicht op de oude stad fenomenaal: het kan niet anders of de bibliotheek wordt in elke reisgids van Amsterdam opgenomen als een niet te missen attractie.
(bron: NRC)
|
