woensdag 12 september 2007
Arthur Japin bij de indianen
 Arthur Japin (1956) schoot vol toen hij in Texas de inscriptie las op het standbeeld van een indianenleider. Het vormde de inspiratie voor zijn nieuwe roman De overgave over het gruwelijke lot van een Amerikaanse pioniersfamilie.
Het is het decor van een western: indianen en een Amerikaanse pioniersfamilie die in het begin van de negentiende eeuw naar het desolate, onontgonnen wilde westen trekt. Geen setting die je direct zou verwachten bij Arthur Japin. Of toch wel? "Nee," zegt de schrijver. "Ik heb niets met cowboys en indianen, nooit gehad. De films vond ik vervelend, evenals de boeken van Karl May."
Hoe kwam Japin dan op het spoor van dit noodlotsdrama? "Volkomen toevallig. Het is als verliefd worden. Als je ernaar op zoek bent, gebeurt het niet. Zodra je denkt, dan blijf ik maar alleen, komt het ineens van drie kanten langs. Ik ging in 2004 naar Texas, kort nadat ik voor Een schitterend gebrek de Libris Literatuur Prijs had gekregen. Ik moest er even uit. In Texas rijd je door enorme vlakke landschappen op rechte wegen die je wel uit films zult kennen. Daar ga je een beetje van hallucineren. We stopten bij Quanah, een dorp met wat straatjes en een plein waar een standbeeld stond voor de Comancheleider Quanah Parker. Daarop stond een kort opschrift, waarvan ik volschoot. Ik heb meteen rondgevraagd, boeken gelezen en diezelfde avond een eerste opzet geschreven." Japins nieuwe roman vertelt de geschiedenis van de pioniersfamilie Parker die dwars door het opstandige Texas trekt om zich in het nieuwe land te vestigen en het christelijke geloof te verspreiden. Ze bouwen een fort dat in 1836 door jonge Comanche-indianen wordt overvallen. Grootmoeder Sally Parker-Duty (Granny) overleeft ternauwernood. Haar man, dochter en schoonzoon worden gedood, een aantal kleinkinderen ontvoerd. Granny stelt alles in het werk om de ontvoerde kinderen terug te vinden.
De overgave begint met het bezoek dat Comancheleider Quanah veertig jaar na het bloedbad brengt aan de 94-jarige Granny. Quanah is onderweg om zich over te geven en zijn verslagen volk naar het reservaat te leiden. Hij blijkt de zoon te zijn van Cynthia Ann, een van Granny's geroofde kleinkinderen. Hierdoor komt de hele geschiedenis weer boven bij zijn overgrootmoeder. Zij vertelt daarop haar bewogen levensgeschiedenis aan haar indiaanse achterkleinzoon.
In zijn romans probeert Japin een link te leggen naar de actualiteit. In De overgave is die link het thema van vergeving. "Mensen kunnen zich moeilijk inleven in een ander. Ik heb een groot deel van mijn leven geleefd zonder een oorlog direct om de deur. Nu heb ik het gevoel dat het allemaal steeds dichterbij komt. Daardoor wordt het almaar moeilijker om de zaken objectief te bekijken en je in te leven in een ander. Maar dat is nodig om een ander te begrijpen en te vergeven. Als er eenmaal begrip is volgt vergeving vanzelf." (Door Nico de Boer voor Het Parool)
|
