Maandag wordt, aan het slot van een diner in paleis Het Loo, de AKO Literatuurprijs uitgereikt. Na overleg met de organisatie heb ik ervoor gekozen met mijn gezelschap in een aparte ruimte de maaltijd te gebruiken. Dit besluit zal ik hier kort toelichten, in de hoop misverstanden voor te zijn.

In de week na het bekendworden van de nominaties schreef mijn medegenomineerde collega Arnon Grunberg een tegen mijn werk en persoon gerichte open brief, die eerst werd afgedrukt in het Vlaamse blad HUMO en enkele dagen later in Het Parool.

Hij hanteerde als gewoonlijk geen argumenten, dus ik had zijn aanval zonder reactie kunnen laten, als ik mij er niet zo onaangenaam van bewust was dat ik mij op dat moment in een competitie bevond met iemand die tegelijkertijd vanaf de zijlijn een smerig soort hooliganisme wenste te bedrijven.

Omdat nog HUMO noch Het Parool mij ruimte had geboden op de open brief te reageren, was ik aangewezen op een genereus aabod van HP/De Tijd, dat mij 2.300 woorden ter beschikking stelde om mijn verbijstering over Grunbergs dubbelrol te uiten. Ofschoon de polemiek niet mijn favoriete genre is, meende ik me heel aardig binnen de regels van het steekspel van mijn taak te hebben gekweten.

Grunberg bleek dergelijke regels intussen geheel verlaten te hebben, net als die van het menselijk fatsoen. Een week nadat mijn stuk werd gepubliceerd, lichtte hij in HUMO wederom zijn krulstaartje, ditmaal om pure gier drukinkt te leveren. In een open brief aan de presentatoren van Pauw & Witteman, ook geplaatst door Het Parool, zet Grunberg mij, nota bene tegenover mijn zoon, neer als een gevaarlijke paranoïde gek, die op het punt staat zichzelf of zijn omgeving iets aan te doen en dus rijp is voor 'dwangbehandeling' in de Valeriuskliniek. Door mijn gezin in zijn strafredes te betrekken, overschrijdt Grunberg een grens, waar voorbij ik hem niet wens te volgen. Met literaire polemiek heeft zulks reutelende gierspuiterij niets te maken - wel alles met epistolaire huisvredebreuk van de meest achterbakse soort.

De nieuwe hoofdredactrice van Het Parool, dat deze vuiligheid integraal afdrukte, bood mij van schrik een wekelijkse column in haar krant aan. Een nieuwe columnist hoopt, afhankelijk van het aangetroffen niveau, te profiteren van de al in een blad aanwezige columnistencultuur. Wat voor eer, mevrouw, valt er voor mij te halen als mijn teksten zouden worden afgedrukt naast de tot column opgewaardeerde hufterigheden van meneer Grunberg?

In mijn open brief in HP/De Tijd van 12 oktober stelde ik Grunberg nog voor om zich tijdens het AKO-diner aan mijn tafel te vervoegen om de eerder door zijn toedoen mislukte kennismaking te hernieuwen. Nu ik zijn waarschuwing aan mijn zoon heb gelezen, namelijk dat ik het punt sta mijn gezinsleden iets aan te doen, voel ik me genoodzaakt de uitnodiging in te trekken. Niet alleen wil ik die man niet aan mijn tafel hebben, ik zou het ook obsceen vinden om met zo iemand in dezelfde ruimte voedsel tot mij te nemen.

Op grond van gebleken kwaliteiten wens ik de roman Tirza alle goeds, ik gun het boek ook de AKO Literatuurprijs, maar hoe zou ik me de uitreiking ervan in mijn bijzijn aan Grunberg moeten voorstellen? Als mijn zoon Tonio, thuis voor de televisie gezeten, mij in dat geval obligaat sportief zou zien grijnzen en applaudiseren, ja, dan zou hij misschien alsnog denken: Die ouwe van mij heeft psychiatrische hulp nodig.

A.F.Th. van der Heijden