donderdag 20 december 2007
Dictee: "Alles zat erin: erotiek, de Bijbel, humor"
door Angela de Jong voor het AD
Meedoen aan het Groot Dictee der Nederlandse Taal verbroedert. Voor aanvang zitten de prominente Nederlanders en Vlamingen nog wat ongemakkelijk naast elkaar in de bankjes van de Eerste Kamer. Viola Holt, ster van de regionale zender RNN7, naast Lex Runderkamp, justitieverslaggever van het Journaal. Schuin daarvoor, hoe toevallig, Jan-Hein Kuijpers, advocaat van Willem Holleeder.
Bij het buffet in de pauze, als de jury de dictees nakijkt, is het echter één grote familie. Kuijpers, weerman Gerrit Hiemstra, Viola Holt en NCRV-presentator Joris Linssen nemen boven een bord eten het dictee nog eens door.
Schrijf je ‘allang’ aan elkaar of niet? En gedweeë, moet de trema dan op de tweede of de derde e? En is het Bethel of Betel? Als je er maar lang genoeg over praat, ga je vanzelf aan alles twijfelen.
Holt is een beetje in mineur: ,,Ik had van tevoren het Groene Boekje bestudeerd. Ik had de versie uit 2006 en nu hoor ik net dat ze 2005 als uitgangspunt nemen. Vorig jaar had ik 22 fouten. Ik vond het dit keer makkelijker, maar je zal zien dat ik nu meer fouten heb.’’ Wat ze nog wel kwijt wil: jonge mensen kunnen echt niet meer spellen. ,,Er zit in de redactie van mijn programma een meisje dat maîtresse schrijft als matras.’’
De Vlaamse presentatrice Daisy van Cauwenbergh, voormalig Miss België en pas uitgeroepen tot mooiste getrouwde vrouw van de wereldbol, maakt zich geen zorgen over haar imago als ze veel fouten heeft. ,,Mijn blonde haar komt uit een flesje. Ik ben burgerlijk ingenieur, weet van mezelf dat ik geen dom blondje ben. Als er allemaal wiskundige formules zouden worden gevraagd, zou ik het heel goed doen.’’
Dictee-veteraan Bart Chabot stuitert er met zoon Maurits in zijn kielzog tussendoor. Vanaf de allereerste editie in 1990 is hij er bij. ,,Het is een fantastische reünie.’’ Portier, buffetmeisjes, bodes, cameramensen, iedereen wordt begroet als een verloren gewaande vriend.
Hij is lyrisch over de tekst van Jan Wolkers. ,,Schitterend. Het is Jans literaire testament. Alles zat erin: erotiek, de Bijbel, humor, liefde voor taal, levenslust, rock-’n-roll. Een stukje Terug naar Oegstgeest, een stukje Turks Fruit. En gelukkig geen gekunstelde constructies om er maar zoveel mogelijk moeilijke woorden in te stoppen. Jan heeft echt het verhaal het verhaal willen laten zijn. Alhoewel,’’ fronst hij achter zijn bril: ,,Schrepel en Tiepolo, ik heb er nooit van gehoord.’’
Een schatting van het aantal fouten? ,,Moeilijk, moeilijk. Twee jaar geleden maakte ik mijn beste dictee, had ik vijftien fouten. Maar toen had ik ook het Kinderdictee geschreven, dus zat ik er kennelijk beter in. Ik blijk juist elk jaar slechter te scoren. Hoe dat kan? Ik ben nu 53 en heb geen zin meer me voor te laten schrijven hoe ik moet schrijven. Het ene jaar moet het zus, het andere jaar zo. Dat is toch niet bij te houden.’’
Hij blijkt het overigens helemaal niet zo slecht te hebben gedaan. ,,21 fouten,’’ klinkt het na afloop opgetogen. ,,Nou, daar doe ik het voor.’’
Gerrit Hiemstra, Joris Linssen en Jan-Hein Kuijpers hebben hetzelfde aantal fouten gemaakt. Angela Groothuizen heeft er 24, Sara Kroos schatert luidkeels tegen ieder die het maar wil horen dat ze 32 fouten heeft weten te produceren.
In het schrift van Viola Holt staan 25 fouten. ,, Dat moeten er 24 zijn,’’ corrigeert ze. ,,De jury heeft iets wat goed was fout gerekend. Dat hebben ze ook erkend.’’
De onbekende Mady van Goethem (46) staat na afloop met een blos op haar wangen tussen cameraploegen en fotografen. Ze heeft gewonnen met slechts vijf foutjes. ,,Ik heb ‘ontwaarde’ met dubbel d geschreven. Ik snap er niets van. Ik denk dat dat toch komt doordat het zo snel moet.’’
In haar werk -,,We hebben een praktijk in osteopathie en kinesitherapie en daar doe ik het secretariaat van’’- is ze niet echt met taal bezig. ,,Het interesseert me wel. Als ik iets schrijf, wil ik dat het correct is. Het werkt me op de zenuwen als er een foutje in de tekst staat.’’
De top-drie bij de prominenten bestaat louter uit schrijvers. De Vlamingen Stefan Brijs en Peter Terrin hebben ieder tien fouten gemaakt, Nederlander Christiaan Weijts eindigt met één foutje meer als derde.
Moet je schrijver zijn om als prominent het Groot Dictee te kunnen winnen? Brijs: ,,Het is toeval, denk ik. Voor hetzelfde geld had ik ‘oudtestamentische’ met hoofdletters en los geschreven en had ik er zo drie fouten bij gehad. Wat scheelt is dat je als schrijver vaker bezig bent met onbekende woorden, maar als ik achter mijn computer zit gaat de spellingscorrector er overheen.’’
|
