vrijdag 15 februari 2008
De Pianoman in recordoplage in Boekenweek
Door Maarten Moll voor Het Parool
Het Boekenweekgeschenk De pianoman van Bernlef kent een recordoplage van 960.000 exemplaren. De Boekenweek, van woensdag 12 tot en met zaterdag 22 maart, heeft als thema 'Van oude menschen... De derde leeftijd en de letteren'.
Tijdens een persbijeenkomst gisteren over de 73ste Boekenweek, werd het thema nog wat uitgediept. Henk Kraima, directeur van de organisator van de Boekenweek, de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB), stond stil bij het onderwerp, dat een onderwerp is 'van schrijvers van alle tijden'. Hij noemde ouderdom een actueel thema, want Nederland kent 3,4 miljoen mensen van zestig jaar of ouder - bijna een kwart van de volwassenen.
Met trots kondigde hij Renate Dorrestein aan, de auteur van het Boekenweekessay Laat me niet alleen. Dorrestein hield een geestig praatje. ''Vroeger werden mensen gewoon oud genoemd, nu hebben ze het over de derde leeftijd. Vroeger zat je als je oud was achter de geraniums, tegenwoordig begin je aan je tweede leven. Je gaat golfen, je gaat op Italiaanse cursus, of je volgt een studie kunstgeschiedenis. We worden niet meer oud zoals onze ouders en grootouders. Ik las op een website: 'voor jongeren van boven de 55'. Dat is aanstellerij. We zijn niet eeuwig jong, kijk maar eens op geenstijl.nl, waar drie oplossingen voor mensen van mijn generatie worden genoemd: een nekschot, een ophokplicht of vergassing. Daarom heb ik met Laat me niet alleen een zelfhulpboek voor ouder worden in de 21ste eeuw geschreven. Met een stappenplan, tips, leermomenten''
Ook Bernlef kwam aan het woord. Hij schreef De pianoman, een verhaal dat is gebaseerd op de man die in 2005 in Engeland aanspoelde. Een man die niets zei, maar alleen piano speelde. ''Niet praten is een interessant uitgangspunt, ik heb het ook al in mijn roman Boy gebruikt,'' zei Bernlef. Om daarna wat maatschappijkritiek te spuien. ''In een wereld waar je op televisie iedereen zonder schroom zijn persoonlijke leven ziet vertellen, is dit een aantrekkelijk alternatief.''
De pianoman, dat begint met de regel 'De eerste drie jaar van zijn leven sprak Thomas Boender geen woord', heeft niet veel met het Boekenweekthema te maken, zei Bernlef. ''Het is een verhaal dat zich in een taalarm milieu afspeelt, maar aan het einde is de hoofdpersoon wel in staat zich in taal uit te drukken. Daar gaat het over.'' Bernlef staat ook centraal in het Boekenweek-cv: het 64-pagina's tellende boekje van de bibliotheken, dat in een oplage van 95.000 stuks klaar ligt voor leden van de openbare bibliotheken.
Natuurlijk geldt De pianoman op 16 maart ook weer als gratis vervoersbewijs in de trein. Er zullen die dag, als hommage aan jazzliefhebber Bernlef, twee treinen met jazzmusici door het land reizen.
De Vlaamse schrijver en theatermaker Tom Lanoye zal op dinsdagavond 11 maart het openingsprogramma van het Boekenbal verzorgen onder de titel Lust en dorst vervallen nooit.
|