donderdag 1 mei 2008
Jury Librisprijs maakt gewaagde keuze
Voor het eerst is in Nederland een stripverhaal, of beter grafische roman, terechtgekomen op de shortlist van één van de grootste literaire prijzen in ons taalgebied, de Libris Literatuur Prijs.
 De jury stak zijn nek uit met de nominatie van het boek Verder van de Belgische striptekenaar Marc Legendre op de shortlist, een grimmig verhaal over een man en een vrouw op een verlaten eiland.
Boekcritici trokken hun wenkbrauwen op bij het zien van Verder op de Librislijst, hoewel in het buitenland al eerder zogeheten graphic novels met literaire prijzen werden bekroond. "We hebben er wel wat over gediscussieerd of zo'n boek in aanmerking komt voor een literatuurprijs", verklaarde jurylid Marc Reynebeau in de Belgische krant De Standaard. "Maar het gaat om een expansief genre en een literatuurprijs mag toch wel een beeld geven van wat er in de boekenactualiteit het onthouden waard is. Verder is dat volgens mij zeker. Ik kende Legendre vooral als de man achter kinderstrips als Biebel, maar dit is iets heel anders. Het is ook niet gewoon een volwassenenstrip, het is literatuur."
Legendre reageerde in diezelfde krant op het nieuws dat hij de shortlist had gehaald. "Of ik thuishoor tussen auteurs als Jeroen Brouwers, kan ik niet zeggen. Maar het is wel prettig nieuws." Hij voegde eraan toe: "Ik had het al uitgebreid gevierd toen ik hoorde dat ik op de longlist stond, verder dan dat zou ik nooit geraken, dacht ik. Hoor ik thuis op de shortlist? Ik kan er niets aan doen, hè." Graphic novel vindt Legendre overigens niet de juiste omschrijving voor zijn boek. "Literaire strip lijkt me een betere omschrijving."
Literaire strip of graphic novel, in het buitenland vielen ze al eerder in de prijzen.
De Amerikaan Art Spiegelman kreeg in 1992 voor zijn holocauststrip Maus een Pulitzerprijs. Chris Ware, ook uit de VS, won in 2001 de boekenprijs van de krant The Guardian voor zijn boek Jimmy Corrigan, or The Smartest Kid On Earth.
En de Australische tekenaar Shaun Tan kreeg vorig jaar een prestigieuze literaire prijs voor The Arrival, een stripboek waar zelfs geen enkel woord in voorkomt.
Een criticus van NRC Handelsblad noemde de nominatie 'flauwekul'. Uitgever Hans Enters van Verder vindt hem echter 'terecht', zegt hij op internetsite Recensie.web. "Sterker nog, ik wilde graag dat we het zouden insturen voor die prijs, in het reglement stond niet dat graphic novels waren uitgezonderd. Ik zie de nominatie als waardering voor Marc, maar ook als een doorbraak voor het genre naar een serieus publiek."
En Jean-Marc van Tol, één van de mannen achter Fokke & Sukke, voorspelt: "Dit is nog maar het begin. Ik verwacht veel van de grafische roman."
Overigens heeft de Libris-jury zich niet alleen met de nominatie van Verder (weer) eigenzinnig betoond. Ook de overige kanshebbers op de prijs van 50.000 euro hebben niet bepaald alledaags literair werk afgeleverd.
Het boek Datumloze dagen van Jeroen Brouwers is één grote monoloog van een oude man die zijn leven overziet. Sleur is een roofdier van D. Hooijer hoort in het, volgens de jury, 'precaire en verweesde genre' van de verhalenbundel thuis. Bovendien hebben de verhalen allemaal een 'open einde', net zoals het van Marjolein Februari genomineerde boek De literaire kring.
De utopisten van Louise O. Fresco is tenslotte een door de politiek geïnspireerde roman, zoals dat ook van Grote Europese Roman van Koen Peeters kan worden gezegd. In 36 hoofdstukken, vernoemd naar even zovele Europese hoofdsteden, geeft hij een ironische bespiegeling van de Europese eenheid.
Het wordt nog spannend op 6 mei, als de Librisprijs wordt uitgereikt.
(uit BN/De Stem)
|
