donderdag 29 mei 2008
Recensie: Adan & Eva - Ayaan Hirshi Ali
Door Pjotr van Lenteren voor De Volkskrant
 Het is erg gemakkelijk om er iets van te vinden als een bekende Nederlander van de ene op de andere dag een kinderboek meent te moeten schrijven.
Zeker als het Ayaan Hirsi Ali betreft, die vandaag debuteert met Adan & Eva, een verhaal over de verboden vriendschap tussen een Marokkaanse jongen en een Joods meisje.
Wil Hirsi Ali met deze jeugdliteraire oprisping werkelijk iets zinnigs aan kinderen vertellen, of is hier toch sprake van een vrouw die op een dag wakker werd en dacht: vandaag ga ik het onderdeel ringen van de Olympische Spelen eens winnen?
Verleidelijk om het laatste te denken. Hirsi Ali liet zich helpen door een om veiligheidsredenen onder pseudoniem opererende Franse schrijfster, liet haar boek vertalen in het Nederlands door een tweederangs vertaalster (Hirsi Ali schreef het in het Engels) en liet haar boek op de markt kwakken door een uitgever die geen verstand heeft van kinderboeken.
Alles wijst erop dat er in dit project over niets is nagedacht, behalve over de kosten. Het resultaat: knullige kinderboekenzinnen vol met bijzinnetjes als ‘zei hij nors’, ‘besefte hij met een schok’ en ‘voegde hij met een zware stem toe’, en de hoofdpersonen worden regelmatig oeroubollig als ‘de kinderen’ aangesproken. Dat kan écht niet meer.
Toch is het interessant om eens te kijken of het boek desondanks bestaansrecht heeft. Want dat is wel degelijk het geval. Al was het maar omdat het bijzonder is dat iemand een kinderboek schrijft met een politieke agenda. Het enige bekende naoorlogse voorbeeld is oud-D66-voorman Jan Terlouw, die ervan wordt verdacht dat hij bij het schrijven van het wel erg moralistische Koning van Katoren (1972) het programma van D66 in sprookjesvorm goot.
Juist in dat opzicht is Adan & Eva niet eens zo slecht. Natuurlijk schetst Hirsi Ali een klein multicultureel drama waarvan zelfs de illustraties zwart-wit zijn. Adan is een slimme jongen uit een probleemwijk, die bij wijze van experiment naar een chique lyceum aan de andere kant van de stad mag en daar bevriend raakt met rijkeluisdochter Eva. Dat gaat prima, tot de ouders, de imam en de rabbi er achter komen. Dan moet de één naar een oom in Marokko en de ander naar een Zwitserse kostschool.
Waarom mogen deze kinderen geen vrienden zijn? Hirsi Ali geeft de lezer geen klip en klaar antwoord. En dat maakt het boekje nu net zo aardig: met een beetje goede wil kunnen kinderen er nog een leerzaam gesprek over hebben ook. Hoe dan ook zijn we voorlopig niet van Hirsi Ali af. Er komt in juni een door haar hoogst persoonlijk ingesproken luisterversie. Andere vertalingen van Adan & Eva verschijnen in de loop van dit jaar in drie Europese landen waaronder Denemarken. Dat belooft wat.
|
