| 1 | Ernaux, Annie |
| De jaren | |
| 2 | Kooy, john |
| Encyclopedie voor iedereen | |
| 3 | Tolle, Eckhart |
| De kracht van het nu in de praktijk |
archief
Prachtige oorlogsroman
Net als in Een stille moeder weet Kornmehl wederom een schitterend en boeiend verhaal neer te zetten. Het verhaal dat verteld wordt in Wat ik moest verzwijgen is geïnspireerd op de verhalen van Kornmehls grootmoeder, die veel en vaak vertelde over de Tweede Wereldoorlog.
Het Joodse meisje Jet wordt tegen het einde van de oorlog door haar ouders naar een vriend van de familie in Haarlem gestuurd, waar zij moet onderduiken. Haar vriendje Mischa gaat met haar mee. Omdat ze blond is, kan ze voor dienstmeid van de familievriend doorgaan, maar haar vriendje komt de kelderkamer niet uit. Haar werk als schoonmaakster in het huis van de familievriend is zwaar. Jets dagen zijn gevuld met schoonmaken en af en toe een babbel met de familievriend, Henk genaamd, die als drukker werkt. Er is maar nauwelijks genoeg te eten, vooral aangezien Jet ook wat naar haar vriendje Mischa in de kelder wil brengen en hierdoor zelf amper te eten heeft. Soms laat de NSB-buurman zich zien in de tuin, die vanaf het begin af aan doorhad dat Jet Joods is. Daarom zit er niets anders op dan te doen wat hij wil. Hij misbruikt deze situatie en dwingt haar regelmatig met hem zijn huis binnen te gaan waar ze, tegen Jets zin in, seks hebben. Binnen de kortste keren blijkt ze zwanger en Jet wil het ongeboren kind aanvankelijk vermoorden. De buurman wil dit kind echter per se geboren laten worden, en het opvoeden met zijn vrouw als ware het hun kind, zonder verder ooit iemand te vertellen hoe de vork in de steel zit. Dit heeft natuurlijk een enorme impact op het leven van Jet, ook als de oorlog inmiddels is afgelopen. Zij moet zwijgen voor haar eigen bestwil en die van haar kind, wat haar veel moeite kost. Nog vele jaren, ja zelfs generaties hierna zal dit geheim gevolgen hebben voor de families die erbij betrokken waren, waarmee Kornmehl wil laten zien dat voor sommigen de oorlog pas begint als deze is afgelopen.
Het taalgebruik is doeltreffend en zeker. De zinnen zijn kort en we lezen veel dialogen. Elk hoofdstuk wordt vanuit het perspectief van een andere persoon geschreven, wat erg boeiend is, omdat de zaken zo vanuit verschillende kanten belicht worden en sommige personages nog niet weten wat een andere persoon al wel weet uit het vorige hoofdstuk. De lezer leeft helemaal mee met Jet, het Joodse meisje dat een verschrikkelijk geheim met zich meedraagt.
Het enige minpuntje dat ik kan noemen, is dat door het boek heen op de achtergrond nog een ander verhaal speelt, namelijk dat van het schilderij ‘De danseres’, een schilderij dat Jet tijdens haar vlucht heeft meegenomen naar het huis van de familievriend, en dat vervolgens via de NSB-buurman weer in de familie belandt, generaties later. Dit had in mijn ogen beter achterwege gelaten kunnen worden: het voegt namelijk weinig toe aan het oorspronkelijke verhaal, dat al ‘gevuld’ genoeg is met gebeurtenissen. Het wordt een beetje too much.
Lezers die genoten hebben van Een stille moeder mogen de nieuwe roman van Kornmehl zeker niet laten liggen; het verhaal blijft je nog lang bij en is zeker niet een ‘zoveelste-roman-over-de-oorlog.’ Een waar pareltje. Hopelijk laat de schrijfster hierna nog vaak van zich horen!